admin Verlies kent vele vormen, soorten en maten. Van niet tegen je verlies kunnen bij een spelletje, tot aan het verlies van een dierbare en rouwverwerking. Deze blog gaat voornamelijk over het verlies dat je ervaart wanneer iemand besluit jou niet meer in zijn/haar leven te willen hebben, wellicht één van de moeilijkste vormen van verlies.
Wat maakt dit verlies zo moeilijk?
Iemand anders maakt een keuze en jij zult dit moeten aanvaarden. Of dit nu gaat om een familielid, liefdesrelatie, vriendschap of werkrelatie… mensen komen en gaan in je leven. Met een beetje geluk neemt iemand met fatsoen afscheid van je. Helaas komt het tegenwoordig maar al te vaak voor dat een ander niet meer investeert in de relatie en hem laat doodbloeden. Of zich er met een appje of ghosting vanaf maakt. Vaak gaat dit gepaard met heel veel onbegrip aan jouw kant en je hebt voor je gevoel geen ‘closure’.
Je wordt getriggerd in al je onzekerheden en negatieve overtuigingen. Je wordt bevestigd in de overtuigingen dat je niet goed genoeg bent, niet belangrijk bent of het niet waard bent. Je blijft jezelf voortdurend dezelfde ‘waarom’ vragen stellen en je bent er in je hoofd veel mee bezig. Had je iets anders kunnen doen om de relatie te redden? Je legt de schuld bij jezelf en je vind het lastig om los te laten. Hierdoor kun je vervallen in smeekgedrag naar de ander toe. Diegene beloven dat je het anders zult doen en smeken je niet te verlaten. Hier schuilt waarschijnlijk verlatingsangst en bindingsangst onder. Jezelf verloochenen om de verbinding te behouden (lees ook mijn blog over verslaving). Dit gedrag komt overigens ook vaak genoeg tot uiting komen als iemand wel de moeite heeft genomen om face-to-face de relatie te beëindigen.
Ik verloor een vriendschap
Het is nu twee jaar geleden dat een vriendin van ruim 20 jaar vriendschap de stekker eruit trok. Via Whatsapp. Ik ben ceremoniemeester en getuige geweest op haar bruiloft, zij getuige en bruidsmeisje voor mijn eerste huwelijk. Ik had net m’n vaste baan van 6 jaar opgezegd om met sabbatical te gaan en om tijd te investeren in persoonlijke ontwikkeling. Ik was op dat moment in een fase waarin ik zoekende was naar mezelf. Een periode waarin je juist steun van je vrienden nodig hebt. Hoe verschillend je levens ook zijn, vriendschap zit in je hart.
Kort daarvoor waren we een avondje wezen stappen om oude tijden te herleven. Na het eten en na de eerste kroeg sloeg de sfeer in de tweede kroeg opeens om. Ze vond het niet leuk en wilde naar huis, maar “ik mocht wel blijven”, in mijn eentje. We zijn nog naar een derde kroeg/club gegaan. Daar leek ze het wel naar haar zin te hebben, maar na een half uur gebeurde hetzelfde. Er was geen samen uit samen thuis gevoel. “Ik heb het niet zo naar m’n zin, vind je het goed als we naar huis gaan?”. Nee, zij wilde naar huis en ik kon blijven. Het voelde daarom ook niet alsof ik met haar mee kon. Dus bleef ik alleen achter. Ik besloot nog even te blijven, want ik had zin om te dansen (een passie en uitlaatklep voor mij). Ik heb geprobeerd er nog iets leuks van te maken voor mezelf en raakte met andere mensen aan de praat.
De volgende ochtend hebben we nog even contact gehad. Ze was blijkbaar door haar man opgehaald. Hij had ons die avond ook gebracht. Een paar dagen later heb ik een appje gestuurd. Dat het me niet zo lekker zat wat er die avond was gebeurd en of we erover konden praten. Ze reageerde: “ik heb hetzelfde. Qua sommige dingen past het soms niet zo goed denk ik. Misschien moeten we het eerst even laten want ik weet niet zo goed wat er te bespreken valt“. Ik reageerde dat ik voor mezelf duidelijk had wat ik erover kwijt wilde, maar dat me dat via de app niet handig leek, dus wanneer ze er klaar voor was dat ik het dan wel hoorde.
Voor haar was het blijkbaar wel oké om het via de app te doen, want ik kreeg een heel relaas terug. Ik zal je de details besparen, maar waar het voor mij op neer komt is dat de dingen die ik op die avond heb gezegd bij haar heel anders zijn binnengekomen dan dat ik ze heb bedoeld (dat heb ik ook tegen haar gezegd). Berichten vol oordelen en vingerwijzend naar mij. Ze vond het daarin niet nodig om mijn kant van het verhaal aan te horen, mij te willen begrijpen, waar ik mee zat en wat ik wilde aankaarten. Geen verantwoordelijkheid nemen over haar eigen gedrag. Ze had haar conclusies al getrokken. Geen volwassen gesprek. Einde vriendschap.
Ik moest het aanvaarden. Aanvaarden betekent “ja” zeggen tegen de situatie. Daarmee keur ik nog niet goed wat er is gebeurd en hoe het is gegaan, maar het is nu eenmaal gebeurd. Daar kan ik niks meer aan veranderen. Ik moest haar gaan loslaten en dat was ontzettend moeilijk. Zo veel vragen waar ik nooit antwoord op zou krijgen. Ik begreep het niet. Ik ging door een rouwproces. Dit proces begint met met ongeloof en ontkenning, woede, het gevecht aangaan / onderhandelen, depressie en uiteindelijk acceptatie. Het is belangrijk om je pijn te doorvoelen om het later een plekje te kunnen geven.
Het verwerken van verlies
Fase 1: ontkenning
Rouw begint met ongeloof en ontkenning. Het ontkennen is een vorm van zelfbescherming. Op deze manier laat je het verdriet toe op eigen tempo.
Fase 2: woede
Het verdriet valt vaak samen met woede. Als iemand eenmaal laat doordringen wat er is gebeurd, zal boosheid opspelen. Deze boosheid wordt afgereageerd op wat in hun ogen de boosdoener is. Sommige mensen komen niet verder dan deze fase en blijven hierin hangen. Ze nemen dan een slachtofferrol aan (iemand verantwoordelijk maken voor hoe jij je voelt, vingerwijzen). Ook kunnen ze dan vervallen in wraakacties.
Fase 3: onderhandelen
Iemand gaat doelen aan zichzelf stellen, zoals stoppen met roken, de marathon lopen of een wereldreis maken. Het is een poging om een beter persoon te zijn, in de hoop dat het dan weer goedkomt.
Fase 4: depressie
Het besef komt dat de vorige fasen niet uithalen waar op gehoopt was. Nu begint de echte verwerking. De realiteit komt binnen, wat lastig is om te accepteren. In deze periode voelt iemand zich machteloos en onzeker. Dit kan tot depressie leiden.
Fase 5: aanvaarding
Na voldoende tijd komt aanvaarding. Het lukt om het verlies los te laten. De persoon en de ervaringen worden zeker niet vergeten, maar het eigen leven gaat langzaamaan toch weer door. Het verlies krijgt zo een plekje.
Aanvaarding na verlies
Ik ben echt heel boos en verdrietig geweest. De eerste weken had ik misschien nog de hoop dat ze toch nog de stap zou nemen om er op een volwassen manier face-to-face over te praten in plaats van via de app. Niets bleek minder waar. Later zag ik via social media dat ze aan persoonlijke ontwikkeling had gedaan. Er ontstond een (naïeve) hoop dat ze inzicht had gekregen in hoe ze toen had gehandeld en daarvoor haar excuses zou aanbieden. Ook dat is tot op de dag van vandaag niet gebeurd en die hoop heb ik inmiddels losgelaten. Ik sta er wel voor open, maar ik ga er niet vanuit. Ik heb fase 1 t/m 4 netjes doorlopen (zonder depressie).
Ik kwam tot de conclusie (fase 5) dat ik waarschijnlijk onbewust een spiegel was voor haar eigen leven en zij hierdoor getriggerd werd. Belangrijker nog was de conclusie dat ik meer verdien en waard ben dan hoe zij gehandeld heeft, zeker na 20 jaar vriendschap. Iemand die er voor kiest om zo te handelen wil ik helemaal niet als vriendin in mijn leven. Dit wekte bij mij ook de vraag op of onze vriendschap dan wel echt een vriendschap was voor haar. Immers… “de mensen in jouw leven die er écht toe doen, kennen de waarheid allang. En dat is alles wat telt. De mensen die echt van jou houden, vragen je om jouw kant van het verhaal.” Gelukkig zijn er daarna ook weer hele lieve nieuwe mensen in mijn leven gekomen die mij waarderen voor wie ik ben. Daar ben ik erg dankbaar voor.
Ik zag laatst dat ze voor een onderdeel van haar bedrijf ook de naam BOOST gebruikt. Dat vind ik opvallend en zet hier mijn vraagtekens bij. Misschien is het toeval (al ben ik meer van ’toeval bestaat niet’). Ik kies er voor om me vereerd te voelen in plaats van verbolgen. Ik was al ver in mijn proces van loslaten, die laatste paar procent vind ik altijd lastig, maar die heb ik nu ook los kunnen laten middels deze blog. Schrijven heeft voor mij altijd al een helende werking gehad.
Focus op jezelf in plaats van op de ander
Het verwerken van verlies kost tijd en moeite. Geef jezelf die tijd. De een heeft meer tijd nodig dan de ander. Je hoeft je niet te schamen voor je gedachten of gevoelens. Het is bijvoorbeeld niet raar om opgelucht te zijn, of juist heel boos. Blijf goed voor jezelf zorgen:
- Ga op ‘normale’ tijden naar bed.
- Sta op tijd op en kleed je aan.
- Zorg dat je genoeg eten en drinken binnen krijgt.
- Drink liever geen alcohol en gebruik geen drugs. Het verdooft emoties, en je kunt er verslaafd aan raken.
- Blijf als het kan werken. Of dingen doen die je normaal deed.
- Beweeg: sporten is goed, maar rustig wandelen of fietsen ook.
- Zorg voor ontspanning door dingen te doen die je prettig vind.
- Praat er met andere mensen over.
- Uit je emoties en gevoelens. Bekijk deze vlog.
- Blokkeer diegene een tijdje uit bescherming voor jezelf. Dat je geen contact met diegene op kan nemen en niet getriggerd wordt door hun berichten op social media.
- Kruip niet in de slachtofferrol / zelfmedelijden, ga de ander niet beschuldigen en blijf niet klagen. Hierdoor kom je niet verder. Neem je verantwoordelijkheid over je gevoelens en jouw aandeel.
- Blijf weg van wraakacties. Ik pijn = jij pijn. Dit zijn ‘escapes’ die je brein fabriceert om met de pijnlijke gevoelens om te gaan. Ga je vriendin niet zwart maken en leugens over haar verspreiden. Gaat het bijvoorbeeld om het verlies van een liefdesrelatie en heb je een kind, ga dan niet je kind weghouden bij je ex, omdat jij niet met je gevoelens om kunt gaan.
- Bekijk het van de positieve kant. Wat win jij met het verlies van deze persoon? Meer tijd en energie om op jezelf te richten bijvoorbeeld.
- Laat diegene los. Vaak kunnen we niet loslaten omdat we nog ergens op hopen. Daarmee ben je afhankelijk van het gedrag van iemand anders. Als hij/zij…. dan…. Ook al geeft iemand je hoop, klamp je daar niet aan vast.
Worstel jij ook met verlies?
Er komen veel emoties los wanneer je iemand verliest. Als je hier niet goed mee kan omgaan is dit vaak een trigger voor ander gedrag, bijvoorbeeld wraak, een obsessie of je eetstoornis. In mijn online programma “Road to Recovery” leer je onder andere om te gaan met verlies en loslaten. Je kunt ook een 1-op-1 coaching traject bij mij volgen. Wellicht tot snel!
