Orthorexia is een eetstoornis waarbij je de hele dag obsessief bezig bent met gezond en verantwoord willen eten. Orthorexia is vooralsnog niet officieel opgenomen in de DSM-5, maar ik zie het persoonlijk wel als een eetstoornis. Vaak is orthorexia ook onderdeel van een andere eetstoornis zoals anorexia, boulimia en bigorexia.

Wat is orthorexia?

Orthorexia gaat een stuk verder dan alleen gezond eten en veel sporten. Het is een aandoening waarbij je de nadruk legt op het eten van gezonde voeding en dit een obsessie is geworden. Er wordt dwangmatig alleen nog voedingsmiddelen gegeten, die in jouw ogen juist of gezond zijn. Vooral voedsel met veel kilocalorieën (kcal), vetten en suikers worden uit de voeding verwijderd. Hoe gezonder een product, des te beter de kwaliteit van het eten. Daarbij staat de kwaliteit van het eten gelijk aan de kwaliteit van het leven. Ortho betekent letterlijk juist. Vandaar de term orthorexia.

Hoe ontstaat orthorexia?

Het begint onschuldig;  je wilt afvallen of je wilt gezonder gaan eten. Suikers en vetten vermijd je. Je gaat op de calorieën letten. Geleidelijk aan ga je steeds meer soorten voedsel niet meer eten. Het begint vaak met de overstap naar een vegetarische voeding of naar het eten van uitsluitend biologisch geteelde voeding. Op den duur worden er steeds meer soorten voeding bestempeld als ongezond en niet verantwoord. De gedachte aan afwijken van het voedingsplan (voorgeschreven door jezelf, het internet of een diëtist) geeft paniekerige gevoelens, een taartje op een verjaardag is er niet meer bij en het overslaan van een training is geen optie. Je zelfbeeld gaat steeds sterker afhangen van hoe goed het lukt om gezond te eten.

Risico’s

Het vermijden van steeds meer producten kan leiden tot een eenzijdige voeding. Hierdoor kunnen er belangrijke tekorten aan voedingsstoffen ontstaan. Uiteindelijk kan dit leiden tot ondergewicht. Bijkomend effect is dat mensen met orthorexia zich steeds meer sociaal afzonderen. Naar een verjaardag gaan en een gebakje eten kan niet meer, een avondje uit en iets drinken is uit den boze. De sociale contacten vallen weg. Dit kan weer leiden tot depressiviteit. Andere risico’s zijn menstruatiestoornissen, maag- en darmproblemen, stress, depressiviteit en eenzaamheid.

Signalen

Orthorexia is moeilijk te herkennen. Zeker in de sportwereld, want elke (top)sporter is tot op zekere hoogte obsessief over zijn of haar voeding en trainingsschema. Orthorexia onderscheidt zich door een intensieve dwangmatigheid, waaraan zowel denken en handelen wordt aangepast. Hierbij een aantal alarmbellen:

  • Je bent continu bezig met eten, je besteedt een aanzienlijke hoeveelheid tijd aan het nadenken over of het plannen van je maaltijden en dieet, en het lezen van artikelen over eten en gezondheid.
  • Je hebt rigide regels rond eten, waaronder een groot aantal voedingsmiddelen je niet mag eten – zelfs niet met mate.
  • Je regels beïnvloeden je humeur, het overtreden van een van deze regels leidt tot extreme angst, stress of schuldgevoelens.
  • Mensen die dicht bij je staan, merken op hoe extreem je soms eet. Je regels zijn extremer dan de meeste mensen die je kent, en mogelijk maken mensen in je omgeving al opmerkingen. Het kan ook zijn dat je je er bewust van bent en het zoveel mogelijk probeert te verstoppen voor je omgeving.
  • Je categoriseert voedsel in ‘goede’ en ‘slechte’ categorieën en je bent bang voor de impact dat het eten van zelfs een kleine hoeveelheid ‘slecht’ voedsel een negatief effect zal hebben op je gewicht of gezondheid.
  • Voedsel dicteert veel van wat je doet op sociaal gebied. Je vermijdt situaties waarvan je weet dat je er niet op je gemak bent als het aankomt op het eten.
  • Als je de deur uitgaat, neem je vaak een eigen ‘survival kit’ met toegestane voedingsmiddelen mee.
  • Je wordt belemmert in je functioneren op school of werk doordat je continue met voeding bezig bent in je hoofd.

Herken jij jezelf in één of meerdere van deze signalen? Dan heb je mogelijk orthorexia. Net als bij andere eetstoornissen liggen hier al diepgewortelde psychologische problemen aan ten grondslag. Deze zijn middels transformatiecoaching te doorgronden en te helen waardoor jij eetstoornisvrij kunt gaan leven.

Kennismakingsgesprek

Vermoed je dat je orthorexia hebt, vraag dan nu een geheel vrijblijvend gratis kennismakingsgesprek met mij aan.

Bronnen: Women’s Health, Parnassia Groep, DietCetera, NLCoach

You may also like

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.