We hebben allemaal wel eens te maken met miscommunicatie en dat kan soms behoorlijk frustrerend zijn. In de basis draait miscommunicatie om dat de boodschap anders bij een persoon binnenkomt dat er wordt bedoeld. In deze blog ga ik dieper in op wat miscommunicatie is, hoe het ontstaat en wat je het beste kunt doen wanneer jou dit overkomt.
Wat is communicatie?
Communicatie is het proces waarbij je informatie overdraagt aan iemand anders. Je communiceert niet alleen door wat je zegt (verbaal) of door je gedrag en/of houding (non-verbaal), maar meestal door een combinatie van communicatievormen. Om te spreken van communicatie, moeten er minimaal vier essentiële elementen aanwezig zijn, namelijk:
- Zender: Dit is de bron van informatie. Dit kan een persoon of bedrijf zijn waar de boodschap vandaan komt.
- Ontvanger: Dit de bestemming voor de informatie. Dit is een persoon of bedrijf die een boodschap ontvangt.
- Boodschap: Dit is de inhoud van de informatie. Wat is er opgeschreven of opgenomen?
- Middel: Dit gaat over het kanaal van de zender naar de ontvanger. Dit kan bijvoorbeeld een face-to-face gesprek, telefoongesprek, e-mail, een Whatsapp-berichtje of een DM op Instagram zijn.
De zender brengt een boodschap (verbaal en/of non-verbaal) over aan de ontvanger. Omdat de ontvanger op deze boodschap reageert, verandert zijn of haar gedrag (verbaal en/of non-verbaal). De zender en ontvanger veranderen tijdens het communicatieproces voortdurend hun gedrag.
Wat is een referentiekader?
Een referentiekader verwijst naar de verzameling van overtuigingen, waarden, ervaringen, kennis en percepties die individuen gebruiken om de wereld om hen heen te begrijpen, betekenis te geven aan gebeurtenissen en beslissingen te nemen. Het vormt de lens waardoor mensen de realiteit waarnemen en interpreteren.
Een referentiekader fungeert als een mentaal kader dat ons helpt om informatie te organiseren en te begrijpen. Het omvat onze culturele achtergrond, opvoeding, sociale omgeving, educatie en individuele ervaringen. Het vormt de basis voor onze perceptie, attitudes. Attitudes zijn de neigingen van een persoon om positief of negatief te reageren op bepaalde objecten, personen, ideeën of situaties. Attitudes worden gevormd door eerdere ervaringen, waarden, overtuigingen en gedragingen.
Een referentiekader beïnvloedt hoe we informatie interpreteren, beslissingen nemen, communiceren en omgaan met anderen. Het kan leiden tot verschillende perspectieven, standpunten en gedragingen tussen individuen en culturen. Het begrijpen van referentiekaders is belangrijk bij communicatie en interactie, omdat het ons helpt om de diversiteit aan perspectieven en interpretaties beter te begrijpen en te waarderen.
Hoe ontstaan miscommunicatie?
Miscommunicatie ontstaat op het moment dat de ontvanger een boodschap anders ontvangt dan dat de zender deze bedoeld heeft. Informatie wordt op een verkeerde manier overgebracht (zender), begrepen of geïnterpreteerd (ontvanger).
Een van de meest voorkomende oorzaken van miscommunicatie is het verschil in interpretatie (door ieders referentiekader) van woorden, zinnen of gebaren. Wat voor de ene persoon vanzelfsprekend lijkt, kan voor een ander verwarrend zijn.
Zender: misverstanden ontstaan door onduidelijke of dubbelzinnige taal. Wanneer je niet expliciet bent in jouw communicatie, kan dit leiden tot verschillende interpretaties van de boodschap.
Ontvanger: Er kan sprake zijn van gebrekkige luistervaardigheden, waarbij de ontvanger niet actief betrokken is bij het proces van begrijpen en interpreteren van de boodschap. In veel gevallen is miscommunicatie te wijten aan de manier waarop informatie wordt ontvangen en geïnterpreteerd. Vooroordelen, vooronderstellingen en emotionele reacties kunnen het vermogen van een persoon om een boodschap objectief te begrijpen beïnvloeden. Dit kan leiden tot het verkeerd begrijpen van de intenties van de spreker en het creëren van conflicten of spanningen.
Wat zijn de gevolgen van miscommunicatie?
Miscommunicatie kan leiden tot verwarring, frustratie, en kan zelfs problemen veroorzaken in persoonlijke relaties, professionele omgevingen, of andere situaties waar communicatie cruciaal is.
De gevolgen van miscommunicatie variëren van kleine misverstanden tot ernstige conflicten en fouten op professioneel en persoonlijk niveau. Het kan zorgen voor minder vertrouwen, inefficiëntie, verkeerde besluitvorming en zelfs reputatieschade.
In de kern kun je je hierdoor niet gehoord en begrepen voelen, wat een trigger kan zijn voor het activeren van negatieve overtuigingen. Wanneer negatieve overtuigingen getriggerd worden, worden overlevingsstrategieën geactiveerd (bijvoorbeeld een eetstoornis) die de communicatie verder kunnen verslechteren.
Hoe kun je miscommunicatie beperken?
Het is belangrijk om te zorgen voor duidelijke communicatie door effectieve communicatievaardigheden te ontwikkelen om misverstanden zo veel mogelijk te voorkomen en succesvolle interacties te bevorderen.
Voorkom dat je gaat invullen voor je gesprekspartners en gebruik NIVEA = Niet Invullen Voor Een Ander. Beide partijen in de communicatie hebben door hun referentiekader hun eigen waarheid en beide waarheden zijn waar. Als ik iets lekker vind en jij vies, dan hebben we allebei gelijk.
Vraag door als iets niet duidelijk is en vat samen. Luister oprecht en met een open houding naar hun antwoord, zonder dat je tegelijkertijd naar de stem in je eigen hoofd luistert. Dit leidt tot een beter begrip van elkaars mening, visie en standpunt.
Vat miscommunicatie niet persoonlijk op, wijs geen schuldige aan (beide partijen zijn even verantwoordelijk) en bekijk het probleem met de ander van een afstand. Wat is er precies aan de hand en wat kun je doen om weer met elkaar in gesprek te komen?
Miscommunicatie en een eetstoornis.
Zoals eerder in deze blog beschreven, kan miscommunicatie een trigger zijn voor negatieve overtuigingen en dus je eetstoornis. Wil jij ook jouw triggers in kaart brengen en er mee leren omgaan, om zo uiteindelijk je eetstoornis te kunnen gaan loslaten? Volg dan mijn online programma “Road to Recovery”. Je kunt ook een 1-op-1 coaching traject bij mij volgen. Wellicht tot snel!
Bronnen:
https://communicatiegoeroe.nl/
https://theecomagency.nl/
https://www.banninkcoaching.nl/
