admin De eetstoornis laait vaak op wanneer we getriggerd worden. Maar wat zijn triggers nu eigenlijk precies, wat doen ze met je en hoe kun je er mee omgaan?
Wat zijn triggers?
Mensen die een trauma hebben opgelopen, hebben vaak last van triggers. Bij trauma hoort ook dat je emotioneel niet hebt gekregen wat je nodig had als kind. Lees ook mijn blog over verslaving. Deze triggers kunnen sterke emotionele reacties veroorzaken, zoals boosheid of verdriet. Dat maakt het moeilijk te functioneren in het dagelijks leven.
Een trigger is een prikkel, gebeurtenis of situatie die een sterke emotionele reactie veroorzaakt bij iemand met een trauma en in dit geval eetstoornisgedrag opwekt en/of versterkt. Het kan iets zijn dat een direct verband heeft met het trauma, zoals een geluid, geur of beeld, maar het kan ook een indirecte associatie zijn die de herinneringen aan het trauma oproept. Bijvoorbeeld herinneringen aan plaatsen uit je verleden, bepaalde vrienden, specifieke emoties of gewoontes. Triggers zijn verschillend per persoon, wat voor de ene persoon een trigger is heeft voor de ander geen enkel effect.
5G schema
Wanneer er iets in je leven gebeurt, neem je dat waar. Je ziet of hoort wat er gebeurt en dat noem je een waarneming. Bij datgene wat je ziet of hoort, komt een bepaalde gedachte in je hoofd op. De waarneming krijgt betekenis doordat jij er gedachten bij hebt. Deze gedachten, die worden vaak bepaalt door wat je in je leven hebt meegemaakt en vanuit welke programmering jij ‘de waarheid’ bekijkt. Dit zorgt ervoor dat er een overtuiging, die je waarschijnlijk al veel eerder in je leven gecreëerd hebt, naar boven komt. Je wordt getriggerd. Bij die overtuiging krijg je ook een bepaald gevoel. Op basis van het gevoel wordt je gedrag weer bepaald. Gedrag wat kenmerkend is aan de eetstoornis. Dit kun je zien als een patroon, iets wat vaker gebeurd.
Triggers en de eetstoornis
Mensen met een eetstoornis hebben over het algemeen niet geleerd om met hun gevoelens en emoties om te gaan. Door trauma hebben zij zich van hun gevoel afgesloten, omdat voelen te heftig en onveilig is, en zijn ze heel erg in hun hoofd gaan zitten (heel veel nadenken en analyseren). Ik hoor mijn cliënten regelmatig zeggen dat ze niks voelen, dat ze ervaren dat ze dood of leeg zijn van binnen. Toch voel je dan weldegelijk iets, namelijk de leegte. En dat is dan vaak waar we de eetstoornis gaan inzetten, omdat we dat niet willen voelen. Ook bij triggers zet je dan je eetstoornis in, omdat de gevoelens die de triggers opwekken te heftig zijn en je hier niet mee om kan gaan.
Met toestemming van één van mijn cliënten, neem ik je graag mee in haar triggers.
Situaties waarin ik mij getriggerd voel
Er zijn twee situaties waarin ik een enorme trigger voel. Ten eerste, bij vaak kleine terugvallen, zijn situaties waarin er een verandering plaatsvindt. Dit kan heel klein zijn (ik heb een afspraak op een eetmoment) of groot (ik verhuis naar een ander land met andere producten). Dit zijn momenten waarin mijn hoofd even vastloopt “hoe pak ik dit aan?”, “zal ik het vandaag maar even overslaan?”.
Een tweede trigger is de gedachte dat ik anders ben, niet goed genoeg. Dit is jarenlang een overtuiging van mij geweest. De opmerkingen van anderen konden mij raken en ik wilde mij continu aan hen aanpassen. Alles uitleggen waarom ik andere keuzes maak. De eetstoornis gaf op zulke momenten, die er vaak in Nederland zijn, houvast. Een gevoel van veiligheid en geborgenheid.
Dit gebeurd er wanneer ik getriggerd wordt
Bij de eerste trigger haal ik vaak producten van mijn eetlijst (soms voor een dag, soms definitief). Dat geeft een gevoel van veiligheid, dan hoef ik het niet meer te doen en heb ik de situatie aangepakt. Nu ik dit opschrijf merk ik hoe tegenstrijdig dit is: je wilt beter worden maar gaat juist de angst uit de weg.
Bij de tweede trigger voel ik mij onbegrepen. Alsof ik niet goed genoeg ben, en dan ben ik liever maar onzichtbaar of probeer ik alles juist enorm uit te leggen. Verder verval ik in compensatiegedrag door een ander te laten zien dat ik wel “leuk” ben. Hierdoor loop ik eigenlijk mijn “authentieke ik” voorbij. Vaak heeft dit, op de lange termijn, gevolgen op het gebied van eten. Ik ga daar mijn veiligheid in zoeken door langzaamaan mijn lijst met “verboden producten” langer te maken, nog restrictiever te zijn en kleinere porties te nemen. Als ik maar “supergezond eet en beweeg” dan heb ik in ieder geval ergens nog controle over en ben ik ergens goed in (misschien wel beter dan anderen). Uiteindelijk, nu ik dit patroon zo opschrijf en onderzoek, zal dit nadelig zijn en neemt mijn energie en fitheid af. Het haalt mij juist weg van hetgeen waar ik voor sta, waar mijn passie en werk ligt.
Hoe mijn triggers zijn ontstaan
Mijn triggers zijn ontstaan in mijn vroege jeugd. Door een ambivalente relatie met mijn ouders waarin wij regelmatig, met name door mijn vader, werden geslagen als wij “iets niet goed deden” of van de trap af werden gesleurd, leerde ik dat ik als meisje niet goed genoeg was. Liefde en acceptatie van een ander moest ik verdienen anders waren de consequenties voor mij. Al heel jong zocht ik afleiding in veel sporten (ik deed oefeningen op mijn kamer) en eetmomenten over te slaan of minder te eten. Ik zat destijds nog op de basisschool, maar toen gebruikte ik eten en bewegen al als een “coping mechanisme” om met deze gevoelens om te gaan. Het ging soms ook vanzelf. Bewegen was een uitlaatklep en ik had vaak geen honger meer. Alsof mijn maag werd gevuld met zelfbeschuldigingen en verdriet. Daarnaast voelde ik mij ook verantwoordelijk voor het gevoel van mijn ouders, deed ik alles om hen gelukkig te maken. Ik troostte mijn moeder toen zij depressief was, kocht regelmatig cadeaus, hielp in het huishouden en probeerde zo lief en aardig mogelijk te zijn. Dit opschrijvende zie ik de paralellen met het gedrag dat ik nu vertoon. Opvallend hoezeer het een rol speelt. De draadjes kan ik aan elkaar verbinden. Het is zich nu gaan uiten in andere situaties, maar dezelfde patronen en gedachten liggen hieraan ten grondslag.
Je hebt altijd een keuze
Als je weet waar je triggers vandaan komen, kan je in een nieuwe situatie waarin je getriggerd wordt twee dingen doen:
- Je laat de trigger de macht over je hebben en je raakt jezelf kwijt in de emotie en de eetstoornis. Je steekt je kop in het zand.
- Je kijkt de emotie aan en voelt. De emotie die je op dat moment namelijk voelt, is een stukje onverwerkte pijn van vroeger. Wanneer je deze aankijkt en echt voelt, kan je het verleden verwerken en zal het minder invloed op het heden en de toekomst hebben.
Zo pak ik mijn gedachten en gedrag aan
Ik heb besloten om dit goed te gaan aanpakken door deze gedachten er te laten zijn, maar voor de geest te houden dat ik geen terugval meer wil en daarom ook met verandering moet leren omgaan. Ik zeg tegen mezelf dat het niet erg is als het een dagje anders loopt. Bij een grote verandering kan ik een nieuw land met andere producten met nieuwsgierigheid tegemoet gaan zien in plaats van met angst. Met de situatie omgaan en niets van de lijst halen.
Door te leren dat ik goed ben zoals ik ben en mijn eigen authentieke ik te accepteren en er te laten zijn, hoop ik ook de tweede trigger het hoofd te kunnen bieden.
Wat zijn jouw triggers?
Wil jij ook jouw triggers in kaart brengen en er mee leren omgaan, om zo uiteindelijk je eetstoornis te kunnen gaan loslaten? Volg dan mijn online programma “Road to Recovery”. Je kunt ook een 1-op-1 coaching traject bij mij volgen. Wellicht tot snel!
